Commun✮rios
Η πρόσφατη συνέντευξη του Ιάσονα Χανδρινού στον Δημήτρη Δανίκα σε γνωστή συστημική φυλλάδα, δεν ήταν μια ιστορική αναζήτηση, αλλά μια καλοστημένη παράσταση ιντριγκαδόρικης δημοσιογραφίας και ιστορικής ρηχότητας.
Από τη μία πλευρά, ο Δανίκας, πιστός στο ρόλο του επαγγελματία προβοκάτορα, στήνει διαρκώς παγίδες, προσπαθώντας να σύρει τη συζήτηση στο επίπεδο του κίτρινου ρεπορτάζ και της ποινικοποίησης της Αντίστασης.
Από την άλλη, ο Χανδρινός, ένας ιστορικός 42 ετών που θα όφειλε να διακρίνεται για το βάθος της ανάλυσής του, εμφανίζεται είτε να υποκύπτει στην εύνοια των φυλλάδων της δεξιάς, είτε να διακατέχεται από μια ανησυχητική άγνοια. Διαβάζοντάς τον, έχεις την αίσθηση ότι ξεφυλλίζεις έκθεση μαθητή της Β’ Γυμνασίου, γαλουχημένου με τα στερεότυπα των βιβλίων της χούντας και των μετέπειτα αστών συνεχιστών της.
Το πιο θλιβερό βέβαια είναι η κραυγαλέα αντίφαση με το ίδιο του το παρελθόν. Ο Χανδρινός, που κάποτε υπέγραψε μια αξιόλογη μελέτη για την Ο.Π.Λ.Α, φαίνεται σήμερα να ακυρώνει τα ίδια του τα γραπτά.
Τι μεσολάβησε;
Η απάντηση κρύβεται μάλλον στην ιδιοτελή ανάγκη για αναγνωρισιμότητα μέσα από τους μηχανισμούς των αστικών ΜΜΕ. Προκειμένου να διατηρήσει το «όνομά» του στην επικαιρότητα και να γίνει αρεστός στους κυρίαρχους κύκλους, θυσιάζει την επιστημονική του εγκυρότητα στο βωμό της ίντριγκας. Εκεί που κάποτε ανέλυε ιστορικά δεδομένα, τώρα υιοθετεί όρους όπως «σκοτεινό σημείο» και «βρώμικη δουλειά», αποκαλώντας προκλητικά «βρώμικη» την τιμωρία των δωσίλογων που αιματοκύλησαν την Αθήνα.
Η «χημεία» των δύο διολισθαίνει σε έναν μεταμοντέρνο κυνισμό: ισχυρίζεται ότι οι 200 πήγαιναν «με χαρά» για εκτέλεση επειδή η ζωή τους είχε «νόημα». Πρόκειται για μια χυδαία ψυχολογικοποίηση μιας συνειδητής πολιτικής θυσίας. Οι κομμουνιστές της Ακροναυπλίας δεν ήταν θρησκευτικοί φανατικοί σε έκσταση, ήταν μαχητές που εκτελέστηκαν από τους Ναζί επειδή παρέμεναν αλύγιστοι, την ώρα που ο Χανδρινός τους χαρακτηρίζει προκλητικά ως «πειθήνιους» κρατούμενους.
Εκεί όμως που η συνέντευξη διολισθαίνει σε έναν επικίνδυνο ιστορικό αμοραλισμό, είναι όταν ο Χανδρινός υιοθετεί την πιο σκοτεινή «ασφαλίτικη» προβοκάτσια, υπονοώντας ότι το ΚΚΕ άφησε τους 200 να εκτελεστούν για λόγους προπαγάνδας! Με αφορμή τη δραπέτευση του Παρτσαλίδη, ο Δανίκας πετάει το «τυρί» αναρωτώμενος γιατί άφησαν τους άλλους μέσα, και ο Χανδρινός σπεύδει να απαντήσει ότι ο φυλακισμένος κομμουνιστής έχει «μεγάλη αξία σε επίπεδο προπαγάνδας». Πρόκειται για μια βάναυση παραχάραξη της πραγματικότητας που θέλει την ηγεσία του Κόμματος να «επενδύει» στο αίμα των στελέχων της, μια ρητορική που ιστορικά ανήκει στους δήμιους και τους χαφιέδες της Ασφάλειας.
Η ρηχότητα συνεχίζεται όταν παρουσιάζει την Κατοχή ως έναν «αυτοσχεδιασμό» αρχαιολατρών Ναζί, βγάζοντας εντελώς από το κάδρο την ελληνική αστική τάξη και τα Τάγματα Ασφαλείας. Ο Εμφύλιος δεν ήταν ένα «έξυπνο γερμανικό σχέδιο» διχασμού, αλλά η συνειδητή επιλογή του παλιού πολιτικού κόσμου να οπλιστεί από τον κατακτητή. Όταν ο Δανίκας τον «τσιγκλάει» για τον Ζαχαριάδη, ο Χανδρινός αντί να υπερασπιστεί τα δεδομένα για το Νταχάου, αφήνει σκιές για «συνεννοήσεις» και «βόλτες στα γραφεία», τροφοδοτώντας την πιο σκοτεινή πρακτορολογία της δεκαετίας του '50.
Το αποκορύφωμα έρχεται με την απαξίωση του Δεκέμβρη του '44 ως «ένοπλης διαμαρτυρίας» μικροαστών που «φοβήθηκαν να γίνουν θύτες», ενώ ταυτόχρονα υιοθετεί την αντιδραστική θεωρία ότι η Αριστερά «ντύθηκε το ρόλο του θύματος». Είναι ντροπή για έναν ιστορικό να μιλά για «ρόλο θύματος» αναφερόμενος σε δεκάδες χιλιάδες εκτελεσμένους και εξόριστους. Στο τέλος, υποκύπτει πλήρως στο αφήγημα του Δανίκα, αφήνοντας αναπάντητο το κλισέ «ευτυχώς που έχασε το ΚΚΕ», και υποβαθμίζει την ψήφο στο Κόμμα σε έναν απλό «συναισθηματισμό», λες και η πάλη του σήμερα είναι ένα ψυχαναλυτικό τραύμα.
Χανδρινός και Δανίκας θέλουν μια Ιστορία αποστειρωμένη, χωρίς ταξική ουσία, όπου οι 200 της Καισαριανής είναι απλώς «φωτογραφίες προς πώληση στο eBay». Η Καισαριανή και ο Δεκέμβρης όμως δεν είναι «άβολα τραύματα»· είναι τα φωτεινά ορόσημα ενός λαού που δεν έσκυψε το κεφάλι. Όσο κι αν κάποιοι πασχίζουν να τα θάψουν κάτω από ιντριγκαδόρικες ερωτήσεις και παιδαριώδεις αναλύσεις επιπέδου Γυμνασίου για να εξυπηρετήσουν την καριέρα τους, η αλήθεια παραμένει αλώβητη:
Η Καισαριανή δεν ήταν ένα επικοινωνιακό σύμβολο, αλλά η κορυφαία στιγμή μιας συνειδητής σύγκρουσης με τον φασισμό, την οποία το ΚΚΕ καθοδήγησε με το αίμα των καλύτερων παιδιών του. Η Ιστορία δεν είναι "εναλλακτικό σενάριο" για να παίζουν οι αναθεωρητές, αλλά η ζωντανή παρακαταθήκη ενός λαού που, όταν αποφασίζει να γίνει θύτης της μοίρας του, δεν τον σταματούν ούτε οι δήμιοι, ούτε οι κονδυλοφόροι τους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου